Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 8 Μαρτίου 2025

Άγιοι Σαράντα Μάρτυρες







Οι Άγιοι Τεσσαράκοντα Μάρτυρες είναι Άγιοι της Ορθοδόξου Εκκλησίας που μαρτύρησαν στην Σεβάστεια της Μικράς Ασίας και η μνήμη τους τιμάται στις 9 Μαρτίου.'

Κυριακή 5 Ιανουαρίου 2025

Μαρμαρίτες, οι πίτες των Θεοφάνιων







Από την Κω μέχρι τη Λήμνο και από τη Σκύρο μέχρι την Κρήτη, παραμονή Θεοφανίων το έθιμο απαιτεί μαρμαρίτες. Λεπτές τηγανίτες σαν σφουγγάρια, που ψήνουν πάνω στο μάρμαρο  ή
 σε πέτρα για να τις πάρουν τα καλικατζαράκια και να μη μπουν στο υπόλοιπο σπίτι. 

Οι νοικοκυρές στη Λήμνο την παραμονή των Φώτων τιάχνουν χυλό από αλεύρι, νερό και προζύμι, και το αφήνουν να φουσκώσει όλη νύχτα. Το πρωί μετά την εκκλησία ανάβουν το τζάκι και βάζουν πάνω στην πυροστιά ένα πλακί (βαριά πέτρα που αντέχει στη θερμοκρασία ) να κάψει. Παίρνουν ένα κουτάλι και ρίχνουν λίγο λίγο το χυλό, δημιουργώντας μικρά πιτάκια, τις μαρμαρίτες.

Τις αφήνουν όσο να στεγνώσει καλά η ζύμη κι όπως οι καλικάντζαροι τρέχουν να σωθούν από τον Αγιασμό ανοίγουν τις τρύπες πάνω στις μαρμαρίτες . Όταν είναι έτοιμες τις τοποθετούν σε πιάτα και τις ραντίζουν με μούστο.

Κάποια πιάτα τα μοιράζουν σε σπίτια στο χωριό τα υπόλοιπα τα κρατούν για την οικογένεια η για να κεράσουν τις μπαντατσούδες, που το βράδυ θα περάσουν από τα σπίτια να πουν το τραγούδι.

Η λαϊκή παράδοση λέει πως :

“Oι καλικάντζαροι έρχονται στη γη και ενοχλούν τους ανθρώπους τις νύχτες από την παραμονή των Χριστουγέννων μέχρι τα Θεοφάνεια. Ανεβαίνουν στη γη και τα Θεοφάνεια που επιστρέφουν, βλέπουν το δέντρο που προσπαθούσαν να κόψουν όλο τον χρόνο ακέραιο, άκοπο. Και πάλι από την αρχή ,κόβουν, έρχονται τα Χριστούγεννα κλπ..

Συχνάζουν συνήθως στους μύλους, στις γέφυρες, στα ποτάμια και στα τρίστρατα (μεγάλα μονοπάτια) όπου παραμονεύουν τη νύχτα και φεύγουν με το τρίτο λάλημα του πετεινού.

Τις νύχτες του δωδεκαήμερου μπαίνουν στα σπίτια από τις καπνοδόχους, αρπάζουν ρούχα, σκορπούν το αλεύρι ή την τέφρα από το τζάκι .Γι’ αυτό τα τζάκια εκείνες τις μέρες είναι αναμμένα με πολύ φωτιά, γιατί οι καλικάντζαροι φοβούνται τη φωτιά”

ΣΥΝΤΑΓΗ ΛΗΜΝΟΥ:
Υλικά
Αλεύρι σταρένιο
Σόδα ή μπέικιν
Νερό
Πετιμέζι ή ζάχαρη για το πασπάλισμα

Εκτέλεση
Ανακατεύουμε το αλεύρι, τη σόδα και το νερό για να γίνει ζύμη. Η ζύμη να είναι μάλλον αραιή. Ψήνουμε τις μαρμαρίτες πάνω σε πέτρα που έχει ζεσταθεί από τα αναμμένα κάρβουνα.
Σερβίρουμε περιχύνοντας τις με μούστο ή πασπαλίζοντας με ζάχαρη.



Στη Σκύρο τις λένε και φωτόπιτες αφού αυτές οι λεπτές τηγανίτες φτιάχνονται παραμονή και ανήμερα των Φώτων. Και επειδή είναι νηστεία η παραμονή τις τρώνε με πετιμέζι, μέλι ή ζάχαρη αλλά την επόμενη, τις βουτούν στα αβγά ή τις γεμίζουν με κολοκύθα και τυρί σε τριγωνικές πίτες που μοσχομυρίζει ο τόπος.

[Σκυριανές μαρμαρίτες γεμιστές με κολοκύθα και τυρί: βράζετε 1 κίτρινη κολοκύθα ενός κιλού και την κάνετε πουρέ στο μίξερ. Προσθέτετε λίγη κανέλα, δυόσμο, μπαχάρι, 1 τριμμένο κρεμμύδι και τη βάζετε στο τηγάνι να σοταριστεί. Όταν απορροφηθούν τα υγρά της προσθέτετε διάφορα τυριά. Κάνετε μια σφιχτή ζύμη με το χυλό σας, ανοίγετε σε φύλλα, βάζετε λίγη γέμιση και κλείνετε τριγωνικά σαν τυρόπιτες. Ψήνετε στο φούρνο μέχρι να ροδίσουν.]



Το όνομα το οφείλουν στο μάρμαρο ή μια λεία πέτρα που βάζουν πάνω στην πυροστιά στο τζάκι. Όταν κάψει καλά, ρίχνουν λίγο από το χυλό και έτσι όπως απλώνεται, βγάζει φουσκάλες όπως τα σφουγγάρια. Αυτό, άλλωστε, είναι και το χαρακτηριστικό: ο αραιός χυλός που έχει φουσκώσει καλά για να δίνει όγκο.

Οι ζευγάδες, μάλιστα, στην Κω το έχουν έθιμο να φτιάχνουν τις μαρμαρίτες για να τις προσφέρουν στους περαστικούς. Ρίχνουν το χυλό με ένα αγκλούπιν, όπως λένε, νεροκολοκύθα, ή ένα κανάτι, και όταν ψηθούν καλά, τις ξεκολλούν από το μάρμαρο με ένα ξυστρίν, ένα φτυαράκι για αυτή τη δουλειά, και τις τοποθετούν σε μεγάλα ταψιά.
---------------------------------------
Και μπορεί οι μαρμαρίτες να οφείλουν το όνομα στο μάρμαρο αλλά γίνονται εξαιρετικές και στο αντικολλητικο τηγάνι.

ΠΗΓΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ:

Σάββατο 30 Δεκεμβρίου 2023

Ποιος είναι πραγματικά ο Αγιος Βασίλης;;;




Είναι σίγουρα η φιγούρα που όλοι έχουν αγαπήσει στην παιδική τους ηλικία. Είναι αυτός που δεν αφήνει ποτέ τους μικρούς του φίλους απογοητευμένους και ακόμα και αν δεν έχουν προλάβει να τον συναντήσουν ούτε μία φορά, ο Αγιος Βασίλης τους αποζημιώνει με το δώρο που τους αφήνει κάτω από το Χριστουγεννιάτικο δέντρο.


Οι ιστορίες για την καταγωγή του και για αν το τελικά ήταν 
υπαρκτό

Τρίτη 11 Ιανουαρίου 2022

«Το Βαπόρι απ’ την Περσία» του Βασίλη Τσιτσάνη και η ιστορία του





Τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη, που βασίζεται σε πραγματικό περιστατικό. Είναι η τελευταία μεγάλη επιτυχία του σπουδαίου τραγουδοποιού του ρεμπέτικου.
Στις 7 Ιανουαρίου 1977, άνδρες του Λιμενικού επέδραμαν στο κυπριακό μότορσιπ «Γκλόρια», που έπλεε κοντά στα Ίσθμια και ανακάλυψαν στα αμπάρια του 11 τόνους χασίς, μία από τις μεγαλύτερες ποσότητες ναρκωτικών που είχαν ανακαλυφθεί έως τότε, όπως έγραψε ο Τύπος της εποχής. Το πλοίο είχε φορτώσει το «μυρωδάτο χασίσι» από λιμάνι του Λιβάνου και κατευθυνόταν προς την Αμβέρσα του Βελγίου.




Οι ελληνικές αρχές ήταν ενήμερες για το είδος του φορτίου, καθώς ο πλοίαρχος του «Γκλόρια», Νίκος Ξανθόπουλος, παλαιός ανανήψας λαθρέμπορος, συνεργαζόταν με την DEA, την αμερικανική υπηρεσία δίωξης ναρκωτικών. Με τηλέγραφημά του στις 23 Δεκεμβρίου 1976 είχε ενημερώσει τους Έλληνες αρμόδιους ότι τις επόμενες ημέρες το πλοίο του θα μετέφερε φορτίο με σοκολάτες.



Οι δύο Τούρκοι συνοδοί (τα μεμέτια)

Για την υπόθεση κατηγορήθηκαν οι δύο Τούρκοι (τα «μεμέτια» του τραγουδιού), που ήταν μέλη του πληρώματος και όπως αποδείχθηκε οι συνοδοί του παράνομου φορτίου. Ο καπετάνιος του «Γκλόρια» όχι μόνο αφέθηκε ελεύθερος, αλλά και εισέπραξε την αμοιβή του 1,5 εκατομμυρίου δραχμών.

O Τσιτσάνης πληροφορήθηκε το περιστατικό από μία φίλη του. «Βάζεις το χέρι στο βαγγέλιο ότι άκουσες καλά... Έντεκα τόννοι μαύρη! Πρωτοφανές!» της είπε. Σχεδόν αμέσως του ήρθε η έμπνευση και άρχισε να γράφει την πρώτη στροφή του τραγουδιού και το βράδυ άρχισε να το ντύνει με νότες.

«Ήταν Σάββατο», θυμάται. «Πιάνω από δω, πιάνω από κει... Δεν μου άρεσε το τέμπο. Μετά έγραψα τη δεύτερη στροφή πίσω από ένα αγγελτήριο γάμου. Μετά μου ήρθαν στο νου οι μουσικές που γύρευα και όλα πήγαν ρολόι».

Μέσα στον Γενάρη το ηχογράφησε με τη Λιζέτα Νικολάου στα δεύτερα φωνητικά. Το τραγούδι κυκλοφόρησε τον Απρίλη του 1977 σε δίσκο 45 στροφών (σινγκλ). Στην άλλη πλευρά υπήρχε ένα παλιό του τραγούδι «της χρυσής αλανιάρικης εποχής της Σαλονίκης», το «Τάγμα Τηλεγραφητών». Ήταν η στρατιωτική μονάδα που πέρασε αλησμόνητες στιγμές, σύμφωνα με διήγησή του. Το «Βαπόρι απ’ την Περσία» ήταν η τελευταία μεγάλη επιτυχία του Τσιτσάνη, αν και δεν παιζόταν από τα ερτζιανά λόγω θέματος. Από τότε γνώρισε πολλές επανεκτελέσεις και αποτελεί μέρος του ρεπερτορίου στα λαϊκά μαγαζιά.

Λίγες ημέρες ημέρες μετά τον θάνατο του Τσιτσάνη (18 Ιανουαρίου 1984) το «Βαπόρι απ’ την Περσία» επανήλθε στην επικαιρότητα για νομικούς λόγους. Ο αντιεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Σπύρος Κανίνιας το άκουσε σε μία εκπομπή της ΕΡΤ στις 26 Δεκεμβρίου 1983 και με έγγραφό του στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών στις 2 Φεβρουαρίου 1984 ζήτησε να γίνουν όλες οι «νόμιμες ενέργειες», επειδή το τραγούδι είναι κακής ποιότητος (αντιβαίνει το άρθρο 12 παρ. 2 του Συντάγματος) και παραβαίνει το άρθρο 3 παρ. 6 του ν.δ. 743/70, που τιμωρεί όποιον συντελεί με οποιοδήποτε τρόπο στη διάδοση των ναρκωτικών.

Η υπόθεση ανατέθηκε στον εισαγγελέα Πρωτοδικών Δημήτριο Μαλακάση, ο οποίος διενήργησε προκαταρκτική εξέταση και στο πόρισμά του, που υποβλήθηκε στις 26 Ιουλίου 1984 στον Εισαγγελέα Εφετών της Αθήνας, ανάφερε ότι έθεσε τη δικογραφία στο αρχείο, επειδή το τραγούδι «δεν μπορεί να παρωθήσει στη χρήση και διάδοση ναρκωτικών». Στο ίδιο έγγραφο, ο εισαγγελικός λειτουργός χαρακτηρίζει το τραγούδι «από τα ατυχή του λαϊκού συνθέτη» και υποστηρίζει ότι «φρόνιμο θα είναι να μην εκπέμπεται από την τηλεόραση, γιατί τα μεταδιδόμενα από αυτή πρέπει να είναι ποιοτικής στάθμης».

Ακούστε το τραγούδι:

Τετάρτη 3 Μαρτίου 2021

Ψυχοσάββατο :Τι είναι τα κόλλυβα έχουν ριζες με την αρχαιά Ελλάδα και αν ναι πώς διατηρήθηκε μέχρι σήμερα αυτή η παράδοση;





Ψυχοσσάβατο είναι η κοινή ονομασία του Σαββάτου πριν από την Κυριακή των Απόκρεω και του Σαββάτου πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής.




Αν και όλα τα Σάββατα του έτους είναι αφιερωμένα στις ψυχές των χριστιανών, που έχουν αποβιώσει ανά τους αιώνες, με την ελπίδα της ανάστασής τους κατά τη Δευτέρα Παρουσία, σύμφωνα με τις Γραφές, η Εκκλησία τιμά και ειδικά τη μνήμη τους το Ψυχοσάββατο ή αν προτιμάτε τα δύο προαναφερθέντα ψυχοσάββατα.

Τα δύο Ψυχοσάββατα τιμώνται από τους πιστούς με μνημόσυνα στις εκκλησίες, τρισάγια στους τάφους των προσφιλών τους προσώπων, μοίρασμα κολλύβων και ελεημοσύνες στους φτωχούς («ψυχικό»), ενώ το έθιμο απαγορεύει την εργασία.

Το Ψυχοσάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω έχει το εξής νόημα : Η επόμενη ημέρα είναι αφιερωμένη στη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου, εκείνη τη φοβερή ημέρα κατά την οποία όλοι θα σταθούμε μπροστά στο θρόνο του μεγάλου Κριτή.

Για το λόγο αυτό με το Μνημόσυνο των κεκοιμημένων ζητούμε από τον Κύριο να γίνει ίλεως και να δείξει τη συμπάθεια και τη μακροθυμία του, όχι μόνο σε μας αλλά και στους προαπελθόντας αδελφούς, και όλους μαζί να μας κατατάξει μεταξύ των υιών της Επουράνιας Βασιλείας Του.

Το Ψυχοσάββατο της Πεντηκοστής λέγεται και του Ρουσαλιού, επειδή έλκει την καταγωγή του από τη ρωμαϊκή γιορτή των Ρουσαλίων ή Ροζαλίων. Είναι η ημέρα, που σύμφωνα με τη λαϊκή δοξασία, οι ψυχές επιστρέφουν στον Κάτω Κόσμο, αφού κατά τη διάρκεια της πασχαλινής περιόδου κυκλοφορούσαν ελεύθερα πάνω στη γη. Τη θλίψη των ψυχών, αλλά και των οικείων τους, εκφράζει το δίστιχο:

Όλα τα Σάββατα να παν, να παν και να γυρίσουν
Το Σάββατο του Ρουσαλιού να πάει, να μην γυρίσει.


Κατά τα δύο μεγάλα Ψυχοσάββατα η Εκκλησία μας καλεί σε μία παγκόσμια ανάμνηση «πάντων των απ’ αιώνος κοιμηθέντων ευσεβώς επ’ ελπίδι αναστάσεως ζωής αιωνίου». Μνημονεύει:
* Όλους εκείνους που υπέστησαν «άωρον θάνατον», σε ξένη γη και χώρα, σε στεριά και σε θάλασσα.
* Εκείνους που πέθαναν από λοιμική ασθένεια, σε πολέμους, σε παγετούς, σε σεισμούς και θεομηνίες.
* Όσους κάηκαν ή χάθηκαν.
* Εκείνους που ήταν φτωχοί και άποροι και δεν φρόντισε κανείς να τούς τιμήσει με τις ανάλογες Ακολουθίες και τα Μνημόσυνα.

Παρασκευή 17 Απριλίου 2020

Κάλαντα ΚΑΛΑΝΤΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ



Κάλαντα της Μεγάλης Παρασκευής, σε αντίθεση με τα λοιπά κάλαντα (Χριστουγέννων, Πρωτοχρονιάς, Θεοφανείων, Λαζάρου και Βαΐων), έχουν θρηνητικό χαρακτήρα και αναφέρονται στη Σταύρωση του Χριστού.

Κυριακή 29 Δεκεμβρίου 2019

Τι είναι τελικά το «ζαχαροκάντιο ζυμωτή»;

















Τα κάλαντα, αν προσπαθήσετε να τα διαβάσετε και να τα κατανοήσετε με τη σειρά που λέγονται, δεν βγάζουν κανένα νόημα. Κι αυτό γιατί στην ουσία πρόκειται για ένα μπλέξιμο θρησκευτικών στίχων με στίχους κεκαλυμμένους ερωτικούς. Στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία τα κάλαντα ήταν ένας τρόπος να μπουν οι νεαροί στα σπίτια των κοριτσιών που τους ενδιέφεραν και να τους εξομολογηθούν τον έρωτά τους.





Κάθε δεύτερος στίχος αναφέρεται σε αυτές: ψηλή μου δεντρολιβανιά (ψηλή σαν δεντρολίβανο) / εκκλησιά με τ’ άγιο θόλος (με το καπέλο είσαι σαν εκκλησιά με τον τρούλο) / στη γη να περπατήσει και να μας καλοκαρδίσει (αν βγει να περπατήσει, θα ευφρανθούν οι καρδιές μας) / ζαχαροκάντιο ζυμωτή (είσαι σαν γλυκό ζυμωμένο, σαν ζαχαροκάντιο), κ.λπ.

Πάμε να δούμε όμως τι είναι ακριβώς το «ζαχαροκάντιο ζυμωτή» που λέγαμε στα κάλαντα μικροί χωρίς να γνωρίζουμε τη σημασία του:

Σύμφωνα με την παράδοση λοιπόν, το ζαχαροκάντιο ζυμωτή στην Πόλη από Χιώτες ζαχαροπλάστες, στην περιοχή του Γαλατά. Αρχικά αυτή η λευκή ζαχαρόπαστα, που βυθιζόταν στο κρύο νερό, είχε γεύση βανίλια και ήταν αγαπημένο «τραταμέντο» στα σπίτια και στα αριστοκρατικά γιαλί του Βοσπόρου.

Ακόμη και σήμερα, το παραδοσιακό κέρασμα στους επισκέπτες του Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης είναι αυτό το γλυκό.

Αργότερα, οι Χιώτες της Πόλης, όταν βρέθηκαν πρόσφυγες στο νησί τους, πρόσθεσαν στη ζαχαρόπαστα τη μυρωδάτη μαστίχα.
ΠΗΓΗ

Τετάρτη 25 Δεκεμβρίου 2019

Γιατί οι Έλληνες στολίζουμε καράβι τα Χριστούγεννα;













Ένα στολισμένο καράβι στο σπίτι δίνει μια νότα λίγο πιο ζεστή, πιο νοσταλγική και σίγουρα, πολύ πιο ελληνική. Γιατί καλό το έθιμο του χριστουγεννιάτικου δέντρου, αλλά, όπως και να το κάνουμε, το καραβάκι μάς θυμίζει άλλες εποχές, πιο αθώες και ανέμελες.

Τρίτη 24 Δεκεμβρίου 2019

ΚΑΛΑΝΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Αποτέλεσμα εικόνας για ΚΑΛΑΝΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Τα κάλαντα ίσως είναι ένα από τα λίγα έθιμα που διατηρούνται αναλλοίωτα ακόμα και σήμερα σε πολλές περιοχές της χώρας. Είναι συνδεδεμένα, κυρίως, με τις μεγάλες γιορτές του Δωδεκαημέρου (Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, Θεοφάνια). Μέσα από το τραγούδι οι μικροί και μεγάλοι «καλαντιστές» (τραγουδιστές των καλάντων) εξιστορούν τα γεγονότα των ημερών και παινεύουν τον οικοδεσπότη, την κυρά και το σπίτι. Τα κάλαντα είναι ένα αρκετά παλιό έθιμο και πολλοί είναι αυτοί που πιστεύουν ότι συνδέεται με την Αρχαία Ελλάδα.

Κυριακή 15 Δεκεμβρίου 2019

ΤΣΛΙΚ-ΤΣΟΥΜΑΚ



Όχι, δεν πρόκειται για ξενόφερτο παιχνίδι, τουρκικής προέλευσης, όπως πιθανώς υποθέσατε από το όνομά του. Απλά, πρόκειται για προσαρμογή στο αγιασώτικο ιδίωμα των… ελληνικών λέξεων ξυλίκι-καμάκι, που έτσι κι αλλιώς για μας ήταν και πάλι ακατανόητες. Εμάς όμως δε μας ενδιέφερε η γραμματική ή η γλωσσολογία, αλλά αυτό καθ’ αυτό το παιχνίδι, που ήταν διασκεδαστικότατο και απαιτούσε ιδιαίτερη δεξιοτεχνία για να κερδίσεις.

Πέμπτη 21 Νοεμβρίου 2019

Η Παναγία και οι Ένοπλες Δυνάμεις






Ανήμερα της Εορτής των Εισοδίων της Θεοτόκου (21/11), γιορτάζεται η Ημέρα των Ενόπλων Δυνάμεων με πρωτοβουλία της Ελληνικής Πολιτείας για να υπομνησθεί και να τιμηθεί η προσφορά των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων προς το Έθνος, τόσο σε περίοδο πολέμων, όσο και στην ειρήνη. Από σήμερα μέχρι και αύριο, η Ελλάδα τιμά τις ένοπλες δυνάμεις με εκδηλώσεις σε πολλές πόλεις.

Πέμπτη 14 Νοεμβρίου 2019

Γιατί οι Εβραίοι και οι μουσουλμάνοι δεν τρώνε χοιρινό;



Το ότι οι Εβραίοι πρέπει να απέχουν πλήρως από την κατανάλωση χοιρινού αναφέρεται στο… Λευιτικό και στο Δευτερονόμιο της Παλαιάς Διαθήκης.

Η απαγόρευση είναι παλαιότερη κατά αρκετές εκατοντάδες χρόνια της αντίστοιχης του Κορανίου, αλλά οι συνθήκες που οδήγησαν σε αυτές τις απαγορεύσεις είναι λίγο πολύ οι ίδιες.
Σε πολλούς πολιτισμούς, το γουρούνι θεωρούνταν απεχθές, γιατί κυλιέται στη λάσπη και τρώει περιττώματα, ενώ στην Παλαιά Διαθήκη χαρακτηρίζεται ακάθαρτο γιατί δε μηρυκάζει, δεν τρέφεται δηλαδή με χορτάρι.

Πέμπτη 18 Ιουλίου 2019

Δ. Κούγκουλος και “Κούφια Γή”





Το θέμα είναι τεράστιο έχει τους οπαδούς του και τους πολέμιους. Αυτό το άρθρο αποτελεί μια αρχική προσέγγιση στο θέμα. 
Για εμένα αποτελεί ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ.










Κυριακή 3 Μαρτίου 2019

Σάββατο 15 Ιουλίου 2017